5 - تأثير دين در بهداشت روانى اينك تأثير دين و آيين خدايى را در بهداشت روانى از زبان سه تن دانشمند بزرگ بشنويد : 1 . دكتر كارل گوستاو يونك : روان‌شناس و روان‌پزشك سويسى ( 1961 - 1875 ) . وى شهرت جهانى دارد و با سه تن از معروف‌ترين روان‌پزشكان دنيا ( فرويد ، بلولر و ژانه ) همكارىهاى نزديك و روابط علمى داشته است و در سال 1948 ، مؤسسه بزرگ روانى يونك را در زوريخ بنياد نهاد . علاوه بر يافته‌هاى متعدد در روان‌شناسى و روان‌پزشكى ، معلومات بسيار وسيعى نيز در اديان مختلف و مقايسه آن‌ها با يكديگر داشته و به قول پروفسور عبد الحسين ميرسپاسى : يونك معتقد است كه علاوه بر ضمير روشن يا ضمير باطن « 1 » فرويد كه در حدود داستان زندگى فردى و اميال و آرزوهاى جنسى محصور است ، ضمير باطنى اجتماعى « 2 » وجود دارد كه به مراتب مهم‌تر از ضمير باطن فرويد مىباشد و تغيير و تفسير خواب‌ها تنها از راه مسايل جنسى صحيح نيست و عمق شخصيت انسانى بدان پستى و محدودى كه فرويد خواسته است ، نبوده بلكه به‌مراتب وسيع‌تر از آن و عوامل زيست‌شناسى ، اخلاق معنوى و ضمير روشن در آن دخيل مىباشد ، با اين نظر يونك كم‌كم انسان ، گويى از حيوانيت دستگاه فرويد به تنگ آمده باز مىخواهد برپرد و به آدم نزديك‌تر شود . ( روان‌پزشكى ، 1341 ، ص 76 ) يونك در يكى از تأليفات خود به نام روانشناسى و مذهب چنين مىنويسد : هر انسانى داراى يك كنش دينى طبيعى مىباشد ، سلامت و ثبات روح انسان به همان اندازه به تظاهر و بيان اين كنش نياز دارد كه غرايز جنسى و پرخاشگرى . اين عقيده درست مخالف با آن عقيده‌اى است كه مذهب را همچون اشتباه ادراكى ، فرارى از واقعيت و يا همانند صنعتى كودكانه مىنگرد . اين‌گونه گرايش به ناچيز شمردن عامل مذهب اگر هم خود در تاريخ انسانى در هيجانات شديدى كه از آن برانگيخته شده و در نيروى عظيمى كه از آن در آثار هنرى ، خلق بناهاى زيبا ، تعليم و تعلم و مراقبت از ضعيف و بيمار و مستمند جريان داشته است از ديده دور

--> ( 1 ) . [ ضمير ناخودآگاه فردى ] ( 2 ) . [ ضمير ناخودآگاه جمعى ]